Friday, January 16, 2026

Katinko.

"58 na lumalandi pa"

Limampu’t walong taon. Sa edad na ito, akala ko ang tanging hihintayin ko na lang ay ang paglaki ng mga apo ko o ang dahan-dahang paghina ng tuhod ko.

Anim na taon na mula nang iwan ako ng asawa ko. Sa loob ng mahabang panahon ng aming pagsasama, naging tapat ako. Kahit noong mga panahong nagpaparamdam ang mga dati kong manliligaw o ang dati kong kasintahan, hindi ako lumingon. Ang dangal ko ang tanging korona ko.

Pero ang katawan, may sariling isip. May sariling gutom na hindi kayang busugin ng dasal o ng pagkaka-abala sa gawaing bahay

Nagkita kami ni Dante sa isang reunion ng mga taga-amin. Balo na rin siya. Noong makita ko siya, hindi yung kulubot sa paligid ng kanyang mata ang napansin ko, kundi ang pamilyar na kislap sa kanyang tingin. Iyong tingin na tila hinuhubaran ang kaluluwa ko.

Noong gabing iyon, sa isang hotel room na malayo sa mapanghusgang mata ng mundo, ibinigay ko ang lahat ng pagpipigil na itinago ko sa loob ng ilang dekada

Akala ko, pagkatapos niyon ay mawawala na ang pananabik. Akala ko, sapat na ang isang gabi para mapatunayan kong "buhay pa ako." Pero mali ako. Ang nangyari sa amin ni Dante ay parang isang susi na nagbukas sa isang pinto na matagal nang nakandado.

Simula noon, tila may nagbago sa daloy ng dugo ko. May kung anong init na gumigising sa akin sa madaling araw. Pero may natuklasan ako hindi na sapat si Dante. Ang mga ka-edad ko, mabilis mapagod. Ang gusto ko ay ang lakas na hindi agad nauubos.

Ngayon, hindi ko na kinakahiya ang sarili ko. Mas gusto ko ang mga lalaking mas bata—yung mga may muscles na matitigas, yung mga kayang sumabay sa kakaibang sigla na ngayon ko pa lang naranasan sa buong buhay ko. Yung mga kayang tumagal sa kama ng magdamag, yung walang reklamo, at puro aksyon.

Para akong isang tuyong lupa na matagal na nauhaw, at ngayon, ayaw ko nang tumigil sa pag-inom. Tawagin na nila akong mapusok o baliw, pero sa edad na fifty-eight, ngayon ko lang naramdaman na tunay akong babae. At ang apoy na ito? Wala akong balak na patayin ito kahit kailan

Hindi naging madali noong una. Sa mundo ng mga tulad kong "tita," akala ko ay sa mga mall o simbahan lang ang ikot ng buhay ko. Pero natuklasan ko ang kapangyarihan ng teknolohiya. Sa tulong ng isang *dating app* na itinuro ng isang kaibigang kasing-lihis ko rin ng landas, nagbukas ang isang pintuan,

Doon ko nakilala si Marco. Beinte-otso anyos. Isang gym instructor na may katawang tila nililok mula sa matigas na bato. Noong una, nag-aalinlangan ako. Anong gagawin ng isang tulad ko sa isang batang tulad niya? Pero ang unang mensahe niya ay hindi pambata: Gusto ko ng babaeng alam ang gusto niya. Gusto ko ng tulad mo

Nagkita kami sa isang tahimik na bar. Pagkakita ko sa kanya, naramdaman ko ang pamilyar na init na dumi-diretso sa aking puson. Walang paligoy-ligoy. Pagkatapos ng isang basong wine, dinala niya ako sa kanyang condo.

Doon ko napatunayan ang pagkakaiba. Kay Dante at sa mga ka-edad ko, may pagmamadali dahil baka "hindi na kayanin." Pero kay Marco Ang bawat hawak niya ay may diin, bawat halik ay may gutom na tila hindi natatapos,

Noong gabing iyon, tila nakalimutan ko na limampu’t walo na ako. Ang stamina ni Marco ang naging mitsa para mailabas ko ang lahat ng enerhiyang naipon ko sa anim na taon ng pagiging balo. Hindi siya napapagod. Isang oras, dalawang oras, hanggang sa mag-madaling araw—parang laro lang sa kanya ang bawat galaw.

Masaya ako. Higit pa sa masaya. Sa piling ni Marco, naramdaman ko ang "kalinga" na hindi ko nakuha sa mga bulaklak o matatamis na salita noong kabataan ko. Ang kalingang ito ay pisikal, marahas ngunit masarap, at higit sa lahat, matagal.

Habang ang ibang kababaihan sa edad ko ay abala sa pag-aalaga ng kanilang mga arthritis, ako naman ay abala sa pag-aalaga ng aking hitsura At sa tulong ng mga tulad ni Marco, alam kong hindi ito basta-basta maglalaho,

Tuwing umaga, pag-uwi ko sa bahay, iba ang ganda ko sa salamin. Maaliwalas ang mukha ko, tila nabawasan ng sampung taon ang hitsura ko. Alam ng mga kapitbahay ko na balo ako, pero ang hindi nila alam ay kung bakit tila laging may kislap ang aking mga mata.

Hindi ko na kailangan ng asawa na magpapa-alala sa akin ng mga bayarin. Ang kailangan ko ay ang mga binatang tulad ni Marco na kayang magpa-alala sa akin na ang bawat himaymay ng aking katawan ay buhay na buhay pa. Ito ang buhay na pinili ko—isang buhay na puno ng init, pawis, at walang katapusang gabi ng ligaya,

pero after Noong gabing iyon, tila gumuho ang mundong akala ko ay akin na. Ang akala kong "pangalawang pagkakataon ay nauwi sa isang kahihiyan

Nakatayo ako sa tapat ng kanilang maliit na gate, hinihingal sa galit, habang isa-isang isinisigaw ang mga detalye ng gabing magdamag kaming magkasama ni Marco. Gusto kong saktan ang babae niya. Gusto kong iparamdam sa babaeng iyon na ako ang mas higit, dahil ako ang hinahanap-hanap ng katawan ni marco

"Binabayaran ko siya! Sa akin siya nakakaramdam ng tunay na sarap na hindi mo kayang ibigay!" sigaw ko, habang nakaturo sa mukha ng babaeng halos kalahati lang ng edad ko.

Pero ang inaasahan kong pag-iyak o pagluhod niya ay hindi dumating. Sa halip, ang nakuha ko ay ang nakatutulig na katahimikan ng mga kapitbahay na unti-unting lumalabas sa kanilang mga bahay.

"Diyos ko, tignan mo nga naman si Aling Regina," rinig kong bulong ng isang ale na kakilala ko sa palengke. "Ang tanda-tanda na, naghahabol pa sa lalakeng may asawa. Wala na bang kahihiyan sa katawan?"

"Kulang na lang ay mag-maintenance na para sa puso, pero mas inuuna pa ang kati," dugtong pa ng isang binata na tumatawa habang kinukunan ako ng video gamit ang cellphone niya.

Ang bawat salita nila ay parang latigo na humahagupit sa balat ko. Doon ko napagtanto na sa mata ng lipunan, hindi ako isang babaeng naghahanap ng kalinga. Ako ay isang "matandang malandi" na sumira sa pamilya. Ang dignidad na iningatan ko noong buhay pa ang asawa ko ay parang abong tinangay ng hangin sa isang iglap 

Lalong sumakit ang dibdib ko nang magsalita ang asawa ni Marco. Hindi siya sumigaw. Kalmado lang siya, pero puno ng pandidiri ang kanyang tingin.

"Ma'am, alam ko pong matanda na kayo, kaya igagalang ko pa rin kayo nang kaunti," simula niya. "Pero sana naisip niyo, yung perang ibinibigay niyo sa asawa ko para sa 'serbisyo' niya, iyon ang ipinambibili namin ng gatas ng anak ko. Ginagawa niyo siyang hayop na binabayaran para lang mapunan ang kakulangan niyo sa sarili. Nakakaawa kayo."

Doon ako natauhan. Ang Marco na akala ko ay sumasamba sa katawan ko ay ginagamit lang pala ako bilang gatasan. Ang "pagbukas" ng aking katawan na akala ko ay kalayaan ay isa palang patibong na ako rin ang gumawa.

Umuwi ako sa aking malaking bahay na mag-isa. Ang katawan kong kanina lang ay naghahanap ng init ay nanginginig na ngayon sa sobrang kahihiyan. Binura ko ang dating app. Ibinasura ko ang mga damit na binili ko para lang magmukhang bata sa harap ni Marco.

Napaupo ako sa kama—ang kama kung saan naramdaman ko ang panandaliang ligaya na naging kapalit ng panghabambuhay na dungis sa aking pangalan. 

Sa edad na fifty-eight, narealize ko na ang kalingang hinahanap ko ay hindi pala matatagpuan sa pagitan ng mga hita ng isang binata, 

Habang nagmamaktol ako sa kuwarto nakita lo si Kuya mamerto ang halos 30 years ng driver ng nasirang kong asawa, nakikita ko na nagpupunas ng sasakyan

lumabas ako at kinausap nya,
Kuya magkano na ba ang sweldo mo?

Ganun parin po, sagot nya,

Doon ay lumapit ako sa kanya sinabi ko na dodoblehin ko ang sweldo mo, medyo natigilan si Kuya mamerto,at magtanong kung anonang ipapagawa ko sa kanya,

napangiti si Kuya mamerto ng ibulong ko lunh ano ang gagawin nya,sabay sabing,

Dito na ako tumanda at hindi na ako nakapag asawa mam, pero kung iyon ang gusto nya, napakaswerte ko naman, 

Noon oras din na iyon nawala ang sama ng loob ko kay marco dahil sa ginawa ni kuya mamerto,

Dito wala na akong problema na makaka agaw, ang problema ko na lang kung tatagal ba sya, nang matapos kasi kami, nakita ko na naglagay agad sya ng salompas sa likod at nagpahid ng katingko hita.



No comments: